
اگر اخيرا يک فلاش اکسترنال براي دوربينتان خريدهايد يا يکي از مقالات بررسيدوربينها و فلاشهايشان را خوانده باشيد، احتمالا متوجه شديد که بخشي از مشخصات فلاشها GN يا راهنماي عددي نام دارد. مثلا در بررسيهاي دوربين نيکون D300 گفته ميشود که GN فلاش دوربين 17 است يا GN فلاش دوربين 40D کانن و E-3 اليمپوس 13 است. البته ميتوان حدس زد که هرچقدر اين عدد بيشتر باشد، فلاش دوربين قويتر است و با استفاده از ان ميتوان فلاشهاي انواع دوربينها را با هم مقايسه کرد. اما آيا واقعا دانستن اين شمارهها براي ما مفيد است و کمکي به ما ميکند؟ در اين مقاله ميبينيم که چطور ميتوانيم با استفاده از اين راهنماي عددي و دکمه کنترلکننده فلاش و دوربين، به روشهاي کاملا علمي و عددي استفاده بهتري از نور فلاش بکنيم، بدون اينکه نيازي باشد به روشهاي حدسي و سعي و خطا بپردازيم. با خواندن اين مقاله ميتوانيد به راحتي بهترين تنظيمات دوربين براي کار با فلاشتان را محاسبه کنيد و همچنين حداکثر محدوده تاثيرگذاري فلاش دوربينتان را تخمين بزنيد.
آيا لازم است اين مطالب را بدانيم؟
اگر
هميشه از فلاش دوربينتان در وضعيت خودکار استفاده ميکنيد احتمالا نيازي
به دانستن اين مطالب نداريد. زيرا دانستن اين مطالب تنها در هنگام کار با
تنظيمات دستي دوربين به کارتان ميآيد. اگر فلاشمتر نداريد، دانستن روش
کار با راهنماي عددي ميتواند تنظيم نوردهي فلاش را سريعتر کند. بسياري
از فلاشهاي قديمي روي بدنه خود يک راهنما داشتند که براساس فاصله و
ديافراگم نوشته شده بود. در پايان اين مقاله نيز يک جدولي ارائه شده که در
آن راهنماي اغلب فلاشهاي محبوب بازار آمده است.
برخي از فلاشها فقط يک شماره راهنما دارند، در حالي که برخي ديگر داراي چند شماره راهنما در محدودهها و تنظيمات مختلف حساسيت هستند که بايد در هنگام خواندن آنها حتما به اين راهنماها دقت کنيد. بياييد با هم نگاهي به يکي از اين تنظيمات بيندازيم. يک فلاش Canon 580 EX II داراي يک شماره راهنماي 191 است. اگر اين شماره راهنما را بر فاصله بر اساس اينچ تقسيم کنيم، به تقريب خوبي براي مقدار ديافراگم ميرسيم. در اين مثال ما فاصله دوربين تا سوژه را برابر 30 فوت (تقريبا برابر 9.1 متر) در نظر ميگيريم.
ديافراگم = شماره راهنما تقسيمبر فاصله
6.3 = 30 / 191
نزديکترين ديافراگم روي دوربين من رقم، 5.6 است. بنابراين در حساسيت ISO 100 بهترين انتخاب ديافراگم براي استفاده از فلاش دوربين در چنين فاصلهاي 5.6 است. همچنين اگر بخواهم از حساسيت بالاتري روي دوربين استفاده کنم، دهانه ديافراگم بايد بستهتر شود.جدول زير فاکتورهاي ضريب ديافراگم را در حساسيتهاي مختلف نشان ميدهد.
ISO100:1.0
ISO200:1.44
ISO400:2.07
ISO800:2.99
ISO1600:4.30
ISO 3200: 6.19
اين اعداد به عنوان ضريب ديافراگم استفاده ميشوند. اما بياييد ببينيم اين ضرايب چطور عمل ميکنند. فرمول استفاده از اين ضرايب به اين شکل است:
ديافراگم = ضريب ISO × (شماره راهنما تقسيم بر فاصله)
6.3 = 1.0 × (30 / 191)
9.1 = 1.44 × (30 / 191)
13.17 = 2.07 × (30 / 191)
19.03 = 2.99 × (30 / 191)
معمولترين سوالي که در اين زمان پرسيده ميشود اين است که چطور ميتوان بدون استفاده از يک نوار متر فاصله دوربين تا سوژه را اندازه بگيريد؟ اغلب لنزها يک نوار نمايش دهنده فاصله دارند، که ميتواند فاصله لنز تا سوژهاي که هم اکنون روي ان فوکوس کردهايد را نشان دهد. کافي است لنز را رو به سوژه بگيريد و دکمه شاتر را تا نيمه فشار دهيد تا روي سوژه فوکوس کند. بعد دوربين را پايين بياوريد و فاصله تا سوژه را از روي لنز بخوانيد. اصلا در مورد اينکه ممکن است با اين کار فاصلهتان کمي تغيير کند نگران نباشيد. زيرا اصولا با ضريب حساسيت، مقدار ديافراگم را به صورت تقريبي انتخاب ميکنيم. بنابراين در حد چند سانتيمتر جابجا شدن تاثيري روي انتخاب ديافراگم ندارد. بنابراين ما در اين حالت نزديکترين ديافراگم را به صورت کاملا علمي و محاسبهاي انتخاب ميکنيم و ديگر اين کار را بر حسب سعي و خطا انجام نميدهيم. با استفاده از اين اطلاعات شما قادر هستيد بسيار سريعتر از روش حدس زدن، حساسيت و ديافراگم دوربينتان را انتخاب کنيد.
تعيين حداکثر فاصله فلش
با روشي مشابه انچه در بالا ذکر کرديم ميتوانيد حداکثر فاصلهاي را که فلاش دوربين تا آن فاصله تاثيرگذار است تعيين کنيد. فرض کنيد يک نفر در يک تالار بزرگ در حال سخنراني است و شما ميخواهيد از فاصلهاي نسبتا دور از او عکس بگيريد. در اين حالت شما بايد مطمئن شويد که آيا فلاش دوربينتان ميتواند چهره او را روشن کند يا خير؟ در اينجا طريقه محاسبه برابر حاصل تقسيم شماره راهنما بر f/Stop ضرب در ضريب ISO بدست ميآيد. فرض کنيد که فلاش مورد استفاده Canon 580 EX II بوده و F/Stop دوربين را روي 5.6 قرار داديم. در اين حالت فاصله بر اساس اينچ به اين ترتيب بدست ميآيد:
حداکثر فاصله = ISO × (شماره راهنما تقسيم بر f/Stop)
34 = 1.0 × (5.6 / 191)
49 = 1.44 × (5.6 / 191)
70 = 2.07 × (5.6 / 191)
102 = 2.99 × (5.6 / 191)
از آنجائيکه بزرگي ديافراگم يا همان F/Stop و همچنين ميزان حساسيت حسگر دوربين يا ISO ميتوانند روي نور ورودي به داخل دوربين تاثيرگذار باشند، ميتوانيد به خوبي در فرمول بالا ببينيد که چطور اين دو مقدار روي حداکثر فاصله موثر تاثيرگذار هستند. بياييد ببينيم چطور تغيير ديافراگم از 5.6 به 2.8 ميتواند حداکثر فاصله موثر نور فلاش را افزايش دهد:
شماره راهنما 191 در f/5.6 و ISO 100 = 34
شماره راهنما 191 در f/5.6 و ISO 200 = 49
شماره راهنما 191 در f/2.8 و ISO 100 = 68
شماره راهنما 191 در f/2.8 و ISO 200 = 98
اين محاسبه به شما کمک ميکند محاسبه کنيد که آيا عکسبرداري از فاصلهاي که داريد امکان پذير است، يا بايد به فکر يک منبع نور اضافي باشيد؟ اگر فاصلهاي که با سوژه داريد بيشتر از حداکثر فاصله موثر فلاشتان است، بايد فلاش را در فاصلهاي نزديکتر به سوژه قرار دهيد، و از يک کنترل از راه دور براي زدن فلاش استفاده کنيد. اين کار به شما امکان ميدهد از فاصلهاي دور از سوژه عکسبگيريد، اما نور مورد نيازتان را نيز داشته باشيد.
خلاصه:
احتمالا اين محاسبات در نگاه اول به نظرتان کمي پيچيده و ترسناک به نظر ميرسند. اما کمي که با آنها کار کنيد به استفاده از آنها عادت خواهيد کرد. استفاده از اين اطلاعات کارهايتان را تسريع ميکند، و ضمنا با دانستن آنها ديگر نيازي به استفاده از روشهاي سعي و خطا نداريد. به علاوه که در برخي از اماکن، به دليل محدوديت در استفاده از دوربين يا فلاش ديگر نميتوانيد به روش سعي و خطا بهترين انتخاب ممکن را پيدا کنيد، و ناچاريد از روشهاي علمي استفاده کنيد. در صورتي که حفظ کردن اين اطلاعات برايتان مشکل است، ميتوانيد تنها اطلاعات فلاش خودتان را از اين طريق محاسبه کرده و روي يک کاغذ يا کارت جيبي بنويسيد يا چاپ کنيد. با اين کار هميشه اطلاعات فلاش دوربينتان را همراه داريد و ميتوانيد هر کجا از آنها استفاده کنيد، تا کمکم آنها را ياد بگيريد. در جدولي که اينجا ميبينيد، اطلاعات مربوط به برخي از فلاشهاي پر کاربردتر بازار آماده است. در صورتي که فلاش دوربين شما با اين اطلاعات مطابقت ميکند، ميتوانيد به راحتي اين جدول را از مجله جدا کرده و همراه دوربينتان نگاه داريد.
موضوع :























